Emakumeen lidergoa Ruandan
Asteartea,16 ekaina 2026Duela hamarkada bat medicusmundi eta Ruandako hainbat erakunderen arteko nazioarteko lankidetza-ekimen gisa sortu zena, gaur egun aukera-sare bihurtu da landa-eremuko ehunka emakumerentzat, nekazaritza-kooperatibentzat eta komunitateentzat. Horiek guztiek tresna hobeak dituzte orain beren ingurunean dituzten erronka ekonomikoei zein klimatikoei aurre egiteko.
Ruandako Kamonyi barrutian garatutako proiektuak —Gasteizko Udalaren, medicusmundi Araba eta medicusmundi Bizkaia, ARDE/KUBAHOren, COFORWAren eta UGAMAren babesa jaso dutenak— izan ziren aste honetan Kigalin egindako ebaluazio- eta plangintza-bileraren ardatz. Topaketa horrek aukera eman zuen Kamonyi barrutian —herrialdeko landa-eremu aktiboenetako batean— hamar urtez egindako lankidetza-lanaren balantzea egiteko.
Estatistiketatik eta txostenetatik haratago, bilerak eraldaketa isil baina sakon bat nabarmendu zuen: emakumeek gidatutako kooperatibak indartzea, nekazaritza-praktika jasangarriagoak eta erresilienteagoak hartzea, eta tokiko ekoizle txikientzat merkaturako sarbide berriak sortzea.
Ekitaldian Ruandako ARDE/KUBAHO, UGAMA eta COFORWA erakundeetako ordezkariak bildu ziren, baita medicusmundiko bost kideko ordezkaritza bat ere. Egun osoan zehar, lankidetzan aritzen diren erakundeek lankidetza hasi zenetik lortutako aurrerapen nagusiak aztertu zituzten, baita oraindik aurre egin beharreko erronkak ere, orain arte lortutako emaitzak finkatzeko helburuarekin.
Une garrantzitsuenetako bat urteetan zehar lortutako lorpenen ikuspegi orokorra eskaintzen zuen ikus-entzunezko aurkezpena izan zen. Irudiek erakusten zuten nola eboluzionatu duten kooperatibek —kudeaketa-gaitasuna hobetuz—, nola aurrera egin duten ekoizpen jasangarriagoa ahalbidetzen duten teknika agroekologikoek, eta nola ireki diren merkataritza-kanal berriak; horien artean, ekoizleei merkatuetarako sarbidea errazten dien kooperatiben arteko denda bateratua.
Topaketaren hasieran, ARDE/KUBAHO erakundeko ordezkari Paul Murenzik epe luzeko lankidetzen balioa nabarmendu zuen. Lankidetza-proiektu askok iraupen mugatua duten nazioarteko testuinguru honetan, azpimarratu zuen bazkideen arteko jarraitutasuna eta elkarrekiko konfiantza funtsezkoak izan direla onuradun diren komunitateetan aldaketa iraunkorra bultzatzeko.
medicusmundi taldearen eta tokiko erakundeen arteko elkarrizketak, halaber, urteetan zehar ikasitakoa partekatzeko balio izan zuen. Parte-hartzaileek bat egin zuten ideia honetan: garapen jasangarriak finantzaketaz haratago doazen elementuak eskatzen ditu; hain zuzen ere, etengabeko laguntza, gaitasunak garatzea eta, batez ere, aldaketa-prozesu horien muinean dauden pertsonekiko konpromiso irmoa.
Topaketa amaitzeko, parte hartu zuten erakunde guztiek konpromisoa hartu zuten gizarte-inklusioa, autonomia ekonomikoa eta Ruandako landa-komunitateen bizi-baldintzen hobekuntza sustatzen jarraitzeko; horretarako, arreta berezia jarriko dute emakumeengan.